15 Apr 2016
• | Ana
• | 27

Livadska smeđa žaba (Rana temporaria) je česta vrsta žaba na našem području. Jedna je od tri potvrđene vrste smeđih žaba u Bosni i Hercegovini, te zauzima drugo mjesto u odnosu na druge dvije (potočnu i šumsku) po zastupljenosti.

📏 Opis vrste

Maksimalna dužina: 11 cm

Boja tijela: Leđna boja može biti smeđa, maslinasto smeđa, žućkasta, i druge slične varijacije, ponekad i crvenkasta.

Ova vrsta u odnosu na druge dvije smeđe je najkrupnija, sa zdepastim tijelom veličine oko 11 cm. Njuška je zaobljena i kratka. Bubna opna zauzima ¾ od dijametra oka, što je jedan od značajki za raspoznavanje vrste. Dužina zadnjeg ekstramiteta kada se ispruži prema naprijed doseže očnu regiju. Zjenica je horizontalna, što je karakteristično za vrste koje su češće aktivne danju. Leđna boja može biti smeđa, maslinasto smeđa, žućkasta, i druge slične varijacije, ponekad i crvenkasta. Ženke mogu da poprime crvenkastu boju u sezoni parenja. Trbušna strana je često umrljana tamnim tačkicama, dok je osnovna boja bijela, žućkasta do sivkasta. Koža na bokovima je granulirana sa prisutnom žućkasto zelenom bojom. Mužjaci se razlikuju od ženki po jastučićima na prednjim ekstremitetima, koji služe prilikom tzv. ampleksusa u toku parenja. Takođe, mužjaci imaju parne vokalne kese i u sezoni parenja su češće svjetliji od ženki.

📍Rasprostranjenost

Široko rasprostranjena vrsta čiji areal se rasprostire kroz sjevernu, zapadnu, centralnu i istočnu Evropu. Planinski vijenci južne Evrope ograničavaju areal, koji je rasparčan na sjevernije dijelove odgovarajućih staništa.

U Bosni i Hercegovini je uobičajena vrsta i naseljava većinski dio Bosne i Hercegovine osim krajnjih sjevernih i južnih lokaliteta.

🏠Stanište

Široko rasprostranjena naseljava vodena tijela poput jezera, močvara, bara, poplavnih livada. Često u ili u blizini šuma, ali isto česta u vrtovima koja imaju jezera, na planinskim jezerima do 2800 m n.v. Van sezone parenja se mogu naći u vlažnim šumama ili zasjenjenim livadama.

🔄Životni ciklus

Spolna zrelost: 2-3. godina života
Starosni vijek: 5-14 godina

Više terestrična vrsta i često aktivnija noću nego danju, livadska smeđa žaba može da hibernira u zemljištu ili u vodi. Aktivnost im počinje u februaru (u hladnijim dijelovima nešto kasnije u maju). Parenje je tzv. eksplozivno, sa stotinama žaba koje se skupe u jedno vodeno tijelo. Mužjaci pridržavaju ženke u ampleksusu iza prednjih ekstremiteta. Ženka polaže oko 4500 jaja u grumenima koji plutaju po vodenoj površini. Punoglavi se metamorfoziraju u juvenilne žabe i napuštaju vodeno tijelo u julu.

🍽 Ishrana

Hrane se raznim beskičmenjacima.

🚨Ugroženost i zaštita

Zanimljivosti 

🧬Mužjaci koji u toku parenja ne budu uspješni i ne pronađu ženku mogu da oplode već otpuštena jaja, te se u jednom grumenu dešava da postoje geni dva ili više različitih mužjaka.

Citat: BHHU-ATRA (2026). Livadska smeđa žaba: Rana temporaria.<http://bhhuatra.com>Bosansko-Hercegovačko Herpetološko Udruženje Atra. Preuzeto: <umetnuti datum>.

📖Literatura

🔖Amphibia Web (2026). Information on amphibian biology and conservation. [web application]. 2026. Berkeley, California: AmphibiaWeb. Available: http://amphibiaweb.org/. (Feb 25, 2026)

🔖Arnold N. & Ovenden D. (2004). Reptiles and amphibians of Britain and Europe - Field Guide. Collins. 76–87.

🔖Lelo, S. & Zimić, A. (2020). Biosistematika vertebrata: Biodiverzitet vodozemaca i gmizavaca sa posebnim osvrtom na faunu Bosne i Hercegovine [Biosystematics of vertebrates: Biodiversity of amphibians and reptiles with special reference to the fauna of Bosnia and Herzegovina]. Udruženje za inventarizaciju i zaštitu životinja. Ilijaš, Sarajevo.

🔖Speybroeck J., Beukema W., Bok B., Van Der Voort J. (2016): Filed Guide to the Amphibians and Reptiles of Britain and Europe. 1st ed. Bloomsbury Publishing, London.

🔖Zimić, A. & Šunje, E. (2022): Sensitivity assessment and extinction risk of amphibians (Chordata: Vertebrata: Amphibia) in Bosnia and Herzegovina. Glasnik Zemaljskog Muzeja  (PN) NS 39, pp.59-65.